تبلیغات
دانشکده فنی امام خمینی (ره) سبزوار - آیا رؤیا حقیقت دارد؟
 
دانشکده فنی امام خمینی (ره) سبزوار
چو ایران نباشد تن من مباد
درباره وبلاگ


وبلاگ دانشکده فنی امام خمینی(ره) سبزوار

مدیر وبلاگ : میثم خرم پور
مطالب اخیر
نظرسنجی
از بین سریال های زیر کدام یک را بیشتر می پسندید؟








آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
آیا رؤیا حقیقت دارد؟



دانشمندان طبیعی اروپا برای روءیا حقیقتی قائل نیستند و بحث از ارتباط آن با حوادث خارجی را واجد وزن علمی نمی‏دانند، جز بعضی از روان‏شناسان كه درباره آن تحقیقاتی دارند و علیه دسته اول به خواب‏هایی كه پرده از امور پنهانی برمی دارد یا از حوادث آینده خبر می‏دهد ـ به طوری كه نمی‏توان آن‏ها را تصادفی و اتفاقی دانست ـ استدلال كرده‏اند.
آیا رؤیا حقیقت دارد؟

دانشمندان طبیعی اروپا برای روءیا حقیقتی قائل نیستند و بحث از ارتباط آن با حوادث خارجی را واجد وزن علمی نمی‏دانند، جز بعضی از روان‏شناسان كه درباره آن تحقیقاتی دارند و علیه دسته اول به خواب‏هایی كه پرده از امور پنهانی برمی دارد یا از حوادث آینده خبر می‏دهد ـ به طوری كه نمی‏توان آن‏ها را تصادفی و اتفاقی دانست ـ استدلال كرده‏اند.

قرآن در این باره چه می‏گوید؟
 

در قرآن شریف خواب‏هایی از پیغمبران و دیگران نقل و تصدیق شده است؛ مانند خواب حضرت ابراهیم درباره ذبح اسماعیل، خواب حضرت یوسف، خواب رفقای زندانی آن حضرت، خواب ملك مصر و خواب رسول اكرم(ص) درباره فتح مكه. در روایات پیغمبر اكرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) و ائمه اطهار(علیهم السّلام) شده نیز شواهدی وجود دارد.
همه ما یا خودمان خواب‏هایی دیده‏ایم كه بر امور مخفی یا حل مشكلات علمی یا وقوع حوادثی در آینده دلالت داشته است و یا از دیگران این گونه خواب‏ها را شنیده‏ایم. این خواب‏ها ـ مخصوصاً خواب‏های صریحی كه به تعبیر احتیاج ندارد ـ را نمی‏توان اتفاقی دانست و به طور كلی با جریان‏هایی كه قابل انطباق بر آن‏ها است، بی‏ارتباط خواند.
البته نمی‏توان انكار كرد كه بعضی از عوامل درونی از قبیل امراض و انحرافات مزاجی و خستگی و پُری شكم و همچنین پاره‏ای از عوامل بیرونی مانند گرما و سرما و دیگر چیزهادر قوه خیال تأثیر دارد و قوه مخیّله نیز در خواب موءثر است؛ مثلاً كسی كه تحت تأثیر حرارت یا برودت شدید واقع شده، در خواب آتش‏های شعله ور یا برف و یخ مشاهده می‏كند و كسی كه امتلای معده و انحراف مزاج دارد، خواب‏های مشوش و بی‏سروته می‏بیند.
همچنین اخلاقیات و صفات نفسانی نیز در روءیا بی‏تأثیر نیست. به همین جهت اكثر خواب‏ها در اثر تخیلاتی است كه اسباب داخلی و خارجی موجب آن‏ها شده و در واقع كیفیت تأثیر آن اسباب را نشان می‏دهد. دانشمندان طبیعی فقط همین اسباب را بررسی كرده‏اند و نتیجه گرفته‏اند كه خواب حقیقت ندارد؛ ولی همان طور كه تأثیر این اسباب را نمی‏توان انكار كرد، حقیقت داشتن پاره‏ای از روءیاها و ارتباط آن‏ها با امور خارجی را نیز نمی‏توان نادیده گرفت.

آیا نفس با رؤیا اتصال دارد؟
 

كسی كه خواب می‏بیند در فلان روز فلان جریان واقع خواهد شد و در موقع معین هم واقع می‏شود، نمی‏توان گفت نفس او با حادثه‏ای كه هنوز وجود نیافته ارتباط پیدا كرده است؛ زیرا ارتباط وجودی بین موجود و معدوم محال است. همچنین كسی كه خواب می‏بیند در فلان مكان ظرفی چنین و چنان دفن است و فلان مقدار سكه طلا و نقره در آن موجود است و بعد از بیدار شدن به سراغ آن جا می‏رود و زمین را حفر می‏كند و ظرف را با همان خصوصیات می‏یابد، نمی‏توان گفت نفس وی با آن ظرف اتصال داشته است؛ زیرا اتصال نفس با امور مادی از راه حواس صورت می‏گیرد و ظرفی كه با فاصله زیر خاك قرار گرفته قابل درك حسی نیست. به همین جهت گفته‏اند ارتباط نفس با این گونه حوادث و اشیا از راه اتصال با علل و اسباب آن‏ها است.
توضیح آن كه جهان هستی مشتمل بر سه عالم است:



نفس انسان به واسطه تجردش با عوامل فوق طبیعت سنخیت دارد و هنگام خواب كه به ادراكات حسی اشتغال ندارد، طبعاً به عالم هم سنخ خود برمی‏گردد و طبق استعدادهایش حقایقی از آن عالم را مشاهده می‏كند. نفس كامل كه قدرت درك مجردات را با همان تجرد عقلی‏شان دارد، علل و اسباب را به نحو كلیت درك می‏كند؛ ولی نفسی كه به آن پایه از كمال نرسیده؛ حقایق كلی را با صورت‏های جزئی حكایت می‏كند؛ چنان كه ما معنای سرعت كلی را با تصور یك جسم سریع الحركة و معنای عظمت را با تصور كوه حكایت می‏كنیم. نفسی كه هنوز به مرحله تجرد عقلی نرسیده، در عالم مثال متوقف می‏شود و گاه علل و اسباب اشیاء را در عالم مثال به همان صورت واقعی می‏بیند و در آن‏ها دخل و تصرف نمی‏كند و این همان خواب‏های صریحی است كه غالباً اهل صدق و صفا می‏بینند؛ و گاه موجودات مثالی را به صورت‏هایی كه با آن‏ها مأنوس است، درك می‏كند؛ چنان كه علم را به صورت نور و جهل را به صورت ظلمت می‏بیند و حتی ممكن است ذهن از یك معنا به معنای ضد آن منتقل شود.
از این گونه خواب‏ها همان خواب مشهوری است كه نقل می‏كند: مردی نزد ابن سیرین، مُعَبِّر معروف، آمد و گفت: خواب دیدم مُهری به دست دارم و دهان و عورت مردم را با آن مُهر می‏كنم. ابن سیرین گفت: تو موءذن می‏شوی؛ مردم با اذان تو روزه می‏گیرند و از خوردن و آمیزش جنسی خودداری می‏كنند.
1. عالم طبیعت كه با آن آشنایی كامل داریم. 2. عالم مثال كه از نظر مرتبه وجود، فوق عالم طبیعی است و موجودات آن صورت‏های بی‏ماده‏اند و نسبت به موجودات مادی جنبه علیت دارند. 3. عالم عقل كه فوق عالم مثال است و در آن حقایق موجودات بدون ماده وصورت موجودند و نسبت به موجودات عالم مثال جنبه علیت دارند.

رؤیا چند قسم است؟
 

از آنچه گفته شد، به دست آمد كه خواب دو قسم است:
خواب صریح كه نفس خواب بیننده در مشاهدات خود تصرفی نمی‏كند و به تعبیر احتیاج ندارد؛
و خواب غیر صریح كه نفس در آنچه دیده تصرفاتی كرده؛ از این جهت به تعبیر و بازگرداندن صورت ذهنی او به صورت حقیقی و اولی نیاز دارد؛ مانند تعبیر نور به علم و ظلمت به جهل و حیرت.

خواب‏های غیر صریح نیز دو دسته‏اند:
 

یكی خواب‏هایی كه انتقال و حكایت در آن‏ها روشن است و به آسانی می‏توان آن‏ها را به اصل برگرداند؛ مانند مثال‏های گذشته؛
و دیگر خواب‏هایی كه تصرفات نفس در آن‏ها پیچیده و مبهم است و یافتن مشهودات اصلی برای شخص معبر سخت یا غیر ممكن است. این دسته از خواب‏ها همان خواب‏هایی است كه آن هارا «اضغاث احلام» و پوچ و بی‏تعبیر می‏خوانند.
این خلاصه بحثی است كه دانشمندان علم النفس درباره روءیا كرده‏اند و در قرآن شریف موءیداتی برای آن می‏توان یافت؛ مثلاً موضوع بازگشت نفس به عالم فوق طبیعت در حال خواب از این دو آیه استفاده می‏شود: «هُوَ الَّذِی یَتَوَفّاكُمْ بِاللَّیْلِ؛1 اللّهُ یَتَوَفَّی الْأَنْفُسَ حِینَ مَوْتِها وَ الَّتِی لَمْ تَمُتْ فِی مَنامِها فَیُمْسِكُ الَّتِی قَضی عَلَیْهَا الْمَوْتَ وَ یُرْسِلُ الْأُخْری.»2 ظاهر این آیات شریف این است كه نفس در حال خواب از بدن گرفته می‏شود وتعلقش به حواس ظاهر قطع می‏گردد و به سوی پروردگار بازگشت می‏كند؛ بازگشتی كه مشابه بازگشت هنگام مرگ است.
همچنین به اقسام سه گانه روءیا نیز اشاراتی موجود است؛ مثلاً خواب حضرت ابراهیم(ع) و خواب رسول اكرم(ص) ا زنوع اول و خواب رفقای زندانی یوسف از نوع دوم است. قرآن كریم به خواب‏های پیچیده و مبهم نیز اشاره دارد و از مُعَبِّران مصر حكایت می‏كند كه خواب ملك را از «اضغاث احلام» دانستند.
نویسنده : علامه محمدحسین طباطبائی





نوع مطلب : علمی و آموزشی، 
برچسب ها :

       نظرات
پنجشنبه 29 مهر 1389
میثم خرم پور